ปกครองพระแบบฉบับ สมเด็จฯ โต

การเป็นเจ้าอาวาสหรือสมภารวัดนั้นมันไม่ง่ายเหมือนที่คิด เพราะพระเณรในวัดมาจากหลายพ่อพันแม่ จะให้เรียบร้อยไม่มีเรื่องมีราวกันก็ดูจะยากเหมือนกัน สมเด็จพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) เป็นเจ้าอาวาสวัดระฆังฯ ได้ระยะหนึ่ง เห็นพระเณรทะเลาะกันตีกันจนหัวร้างข้างแตกไปฝ่ายหนึ่ง ฝ่ายคนเจ็บคือศีรษะแตกเลือดอาบแดงฉาน แล้วไปฟ้องเจ้าอาวาสก็คือสมเด็จโต หรือ ขรัวโต สมเด็จโตฟังพระที่มาฟ้องเพื่อเอาความกับพระที่ตีศีรษะตนเองแตก แทนที่ขรัวโตท่านจะเรียกพระรูปที่ตีศีรษะมาเป็นคู่กรณีแล้วตักเตือนกล่าวโทษ ท่านกลับชี้หน้าพระที่มาฟ้องว่า ก็คุณไปตีเขาก่อน พระรูปนั้นก็เถียงว่า

“ก็ผมไม่ได้ทำอะไร พระรูปนั้นตีกระผม”

“ก็เธอไปตีเขาก่อน เขาก็ต้องตีเธอบ้าง”

“เจ้าคุณเห็นหรือ..?” พระรูปนั้นเถียงไม่ยอมง่ายๆ

“ฉันไม่ได้เห็นกับตาก็จริง แต่ฉันรู้อยู่นานแล้วว่าคุณตีเขาก่อน คุณอย่าเถียงฉันเลย”

พระรูปนั้นเสียใจมาก เมื่อเจ้าอาวาสวัดระฆังไม่ให้ความเป็นธรรมก็เดินทางไปวัดอรุณฯ เพื่อร้องอุทธรณ์ต่อสมเด็จพระวันรัต (เซ่ง) เจ้าคณะกลาง สมเด็จพระวันรัตจึงเรียกตัวสมเด็จฯ โตไปชำระตามคำอุทธรณ์ เมื่อพระวันรัตสอบถามเกี่ยวกับคดีความเป็นอย่างไร ก็ได้รับคำตอบจากขรัวโตว่า

“ผมรู้ดีกว่าท่านเจ้าคุณอีก เจ้าคุณได้รู้ได้เห็นว่าเขาหัวแตกเท่านั้น ไม่รู้เหตุการณ์มูลกรณี ผมรู้ดีกว่าคุณองค์นั้นได้ตีคุณองค์นั้นก่อน แต่เขาไม่เห็นจะรู้สึกตัว เขามามัวแต่ถือหัว หัวเขาจึงแตก”

สมเด็จพระวันรัตฟังก็ยิ่งงงว่าขรัวโตท่านพูดอะไรของท่านจึงย้อนถามว่า “เจ้าคุณรู้ได้อย่างไรว่าพระองค์นี้ตีพระองค์นั้นก่อน แจ้งให้ฉันฟังสักหน่อยให้แลเห็นบ้างจะได้ช่วยกันระงับอธิกรณ์”

“พระเดชพระคุณจะมีวิจารณญาณยกขึ้นพิจารณาแล้ว กระผมก็จะเต็มใจอ้างอิงพยานถวาย”

“เอาเถอะผมตั้งใจฟังคุณชี้พยานอ้างอิงมา”

“ผมทราบตามพุทธฏีกาบอกให้ผมทราบว่า ‘น หิ เวรานิ วูป สัมบันติ’ ว่าเวรต่อเวรย่อมเป็นเวรกันร่ำไป ถ้าจะระงับเวรเสียด้วยไม่ตอบเวร เวรย่อมระงับ นี่แหละพระพุทธเจ้าบอกผมเท่านั้น ผมจึงวิจารณญาณกล้ากล่าวได้ว่า…คุณตีเขาก่อน”

สมเด็จวันรัตยังมึนตึ้บต่อไปหากจะเถียงก็เถียงไม่ขึ้น เพราะขรัวโตอ้างพุทธสุภาษิตจึงได้กล่าวว่า “ถ้ากระนั้นเจ้าคุณต้องระงับอธิกรณ์เรื่องนี้ว่าใครเป็นผู้ผิด ผู้ถูก โทษจะตกอยู่กับผู้ใดแล้วแต่ท่านเจ้าคุณจะตัดสินเถิด”

ขรัวโตมัดคำสมเด็จพระวันรัตว่า “พระเดชพระคุณอนุญาตตามใจผม ผมจะชี้โทษชี้คุณให้ยินยอมพร้อมใจกันทั้งคู่ความทั้งผู้พิพากษาให้อธิกรณ์ระงับได้ให้เวรระงับด้วย”

สมเด็จพระวันรัตก็อนุญาต ขรัวโตจึงหาทางโน้มน้าวจิตใจของทั้งสองฝ่ายไม่ให้ก่อเวรก่อกรรมกันต่อไปอีกเลย เพราะจะไม่มีวันสิ้นสุด หันมาสร้างคุณงามความดีร่วมกันดีกว่าจะได้กุศลติดตัวในชาตินี้และชาติหน้า ว่าแล้วท่านก็แก้ห่อผ้าไตรออกกับเงินอีกสามตำลึง เป็นการทำขวัญรูปที่ศีรษะแตก แยกบทออกเป็นสามสถานว่า

“ผู้ตีตอบเอาเป็นหมดเวรจักไม่ตีใครต่อไป ถ้าขืนไปตีใครอีกจะลงโทษว่าเป็นผู้ก่อเวร ฝืนต่อพระบวรพุทธศาสนามีโทษหนักฐานละเมิด… ผู้ที่ถูกตีก็ระงับใจไม่อาฆาตไม่มุ่งร้ายก่อเวรกันอีก ถ้าขืนคดในใจทำหน้าไหว้หลังหลอกเอาฉันเป็นผู้ครองหรือขืนฟ้องร้องกันต่อไปว่าฉันเอนเอียงไม่เที่ยงธรรมแล้ว จะต้องโทษฐานบังอาจหาโทษผู้ใหญ่โดยหาความผิดไม่ได้ ทั้งจะเป็นเสี้ยนหนามต่อพระพุทธศาสนา เป็นโทษใหญ่ร้อนถึงรัฐบาลจะต้องลงอาญาตามกระบิลเมือง… ฝ่ายฉันเป็นคนผิดเอาแต่ธุระอื่นไม่สอดส่องดูแลลูกวัดไม่คอยชี้แจงสั่งสอน ‘อันเตาวาสิสัทธิวิหาริก’ ให้รู้ธรรมโดยวินัย จึงลงโทษตามพระวินัยว่าไม่ควรย่อมเป็นโทษแท้ ขอคดีเรื่องนี้เลิกระงับไปตามวินัยนี้”

และอีกเหตุการณ์ครั้งหนึ่ง พระลูกวัดระฆังได้ท้าทายกันขึ้นอีกคู่หนึ่ง ตอนนั้นท่านขรัวโตนั่งเอกเขนกอยู่หน้ากุฏิของท่าน ท่านเหลือบตาไปเห็นเข้า ทั้งได้ยินเสียงทะเลาะท้าทายกัน จึงลุกเดินเข้าไปในกุฏิจัดดอกไม้ธูปเทียนใส่พานเดินดุ่มๆ ลงจากกุฏิมุ่งไปหาคู่ที่กำลังทะเลาะวิวาทกันอยู่ เมื่อไปถึงก็นั่งคุกเข่าลงถวายดอกไม้ธูปเทียนให้กับพระคู่วิวาทนั้น พร้อมกับอ้อนวอนฝากเนื้อฝากตัวว่า

“พ่อเจ้าประคุณ…!! พ่อจงคุ้มฉันด้วย ฉันฝากตัวกับพ่อด้วย ฉันเห็นจริงแล้วว่าพ่อเก่งเหลือเกิน พ่อเจ้าประคุณฝากตัวด้วย”

ทั้งคู่หน้าเหวอเลยทำอะไรไม่ถูก เลิกทะเลาะกันแล้วมานั่งคุกเข่ากราบขรัวโตผู้เป็นเจ้าอาวาส ขรัวโตก็นั่งคุกเข่ากราบตอบ เลยกราบกันอยู่อย่างนั้นหมอบกันอยู่อย่างนั้นเป็นเวลานาน…!

ขอบคุณที่มาจากหนังสือ พระเกจิ ๕ แผ่นดิน โดย เลิศ ฤทธิเวท

โฆษณา

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close