สมเด็จพระบรมราชาธิราช(ขุนหลวงพะงั่ว) ชิงเมืองสุโขทัย

เมื่อครั้งสมเด็จพระบรมราชาธิราช (พะงั่ว) ครองราชย์สมบัติ กรุงศรีอยุธยานั้นเพิ่งก่อสร้างและสถาปนาเป็นบ้านเมืองได้ไม่นาน มีข้าศึกน้อยใหญ่คอยหาโอกาสยกทัพมารุกรานก็มาก จะต้องหาแม่ทัพนายกองที่เข้มแข็งมาคอยปกป้องบ้านเมือง เพื่อเป็นขวัญกำลังใจแก่อาณาประชาราษฎร์ที่จะร่วมกันก่อสร้างบ้านเมืองต่อไป สมเด็จพระบรมราชาธิราชปฏิญาณตนว่าจะเป็นผู้รักษาราชอาณาจักรใหม่ให้มั่นคงแลพเจริญก้าวหน้า ปราศจากศัตรูที่จะมารุกราน ดังในช่วง ปี พ.ศ. ๑๙๑๔ สมเด็จพระบรมราชาธิราชจึงได้เตรียมพร้อมไพร่พล แล้วยกทัพไปตีอาณาจักรสุโขทัยอย่างต่อเนื่อง พงศาวดารไทยบัญทึกเหตุการณ์ในสมัยสมเด็จพระบรมราชาธิราช ดังนี้

ศักราช ๗๓๓ พ.ศ. ๑๙๑๔ ปีกุน ตรีศก สมเด็จพระบรมราชาธิราชเจ้าเสด็จไปเอาเมืองฝ่ายเหนือและได้เมืองเหนือทั้งปวง

ศักราช ๗๓๔ พ.ศ. ๑๙๑๕ ปีชวด จัตวาศก เสด็จไปเอาเมืองนครพังคาและเมืองแซงเทรา

ศักราช ๗๓๕ พ.ศ. ๑๙๑๖ ปีฉลู เบญจศก เสด็จไปเอาเมืองชากังราว พระยาชัยแก้วพระยากำแหงเจ้าเมืองออกรบกับท่าน ท่านจึงได้ฆ่าพระยาชัยแก้วตาย แต่พระยากำแหงและไพร่พลทั้งปวงหนีเข้าเมืองได้ ทัพหลวงก็เสด็จกลับพระนคร

ศักราช ๗๓๖ พ.ศ. ๑๙๑๗ ปีขาล ฉศก สมเด็จพระบรมราชาธิราชเจ้า พระมหาเถรธรรมกัลยา แรกสถาปนาพระศรีรัตนมหาธาตุฝ่ายบรรพทิศ หน้าพระบันชั้นสิงห์ สูง ๑๙ วา ยอดนภศูลสูง ๒๓ วา

ศักราช ๗๓๗ พ.ศ. ๑๙๑๘ ปีเถาะ สัปตศก เสด็จไปเอาเมืองพิษณุโลก และได้ตัวขุนสามแก้วเจ้าเมือง กวาดครัวอพยพครั้งนั้นมาก

ศักราช ๗๓๘ พ.ศ. ๑๙๑๙ ปีมะโรง อัฐศก เสด็จไปเอาเมืองชากังราว ได้พระยากำแหง และท้าวผากอง คิดกันว่าจะยกตีทัพหลวง ครั้นทำมิได้ท้าวผากองก็ควรเลิกทัพหนี เสด็จยกทัพหลวงตีตามท้าวผากอง ได้ท้าวพระยาเสนาขุนหมื่นครั้งนั้นมาก แล้วทัพหลวงเสด็จกลับคืนพระนคร

ศักราช ๗๔๐ พ.ศ. ๑๙๒๑ ปีมะเมีย สัมฤทธิศก ไปเอาเมืองชากังราว เล่า ครั้งนั้นมหาธรรมราชาออกมาถวายบังคม…

บันทึกตามพงศาวดารกล่าวถึงเมื่องสมเด็จพระบรมราชาธิราช (พะงั่ว) ขึ้นครองราชย์สมบัติก็วางแผนการช่วงชิงอำนาจและรุกรานสุโขทัยอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ศักราช ๗๓๓ พ.ศ. ๑๙๑๔ ถึงศักราช ๗๔๐ พ.ศ. ๑๙๒๑ โดยยกไพร่พลขึ้นไปทางเมืองกำแพงเพชรหรือเมืองชากังราวซึ่งเป็นเมืองลูกหลวงของสุโขทัย

ในช่วงนั้นพระเจ้าลือไทเป็นกษัตริย์ครองสุโขทัยมากว่า ๒๒ ปี และทรงฝักใฝ่ศาสนาเป็นอย่างมาก แต่ก็ทรงจัดทัพป้องกันอาณาจักรสุโขทัยจากทัพสมเด็จพระบรมราชาธิราชมาได้ตลอด กระทั่งปี พ.ศ. ๑๙๒๑ พระเจ้าลือไทหรือพระมหาธรรมราชาธิราช เสด็จสวรรคตลงช่วงที่ติดพันสงครามอยู่กับกรุงศรีอยุธยา

 

พระเจ้าไสยลือไท พระราชโอรสของพระเจ้าลือไทเสวยราชสมบัติครองกรุงสุโขทัยต่อจากพระราชบิดา ทรงพระนามว่า “พระมหาธรรมราชาธิราชที่ ๒” ทรงไม่เชียวชาญในการจัดทัพคุมทัพให้แข็งแกร่งพอ พระบรมราชาธิราช ถึงถือโอกาสมาโจมตีสุโขทัยอีกครั้ง พระเจ้าไสยลือไททรงออกไปบัญชาการรบเองที่เมืองกำแพงเพชร แต่ทัพสุโขทัยไม่อาจต้านทานได้จึงขอเจรจาสงบศึก แต่สมเด็จพระบรมราชาธิราชไม่ยอม พระเจ้าไสยลือไทยจึงออกมาถวายบังคมยอมแพ้ อาณาจักรสุโขทัยที่เคยรุ่งเรืองยิ่งใหญ่ก็เป็นอันสิ้นสุดลง ตกเป็นเมืองขึ้นของกรุงศรีอยุธยานับตั้งแต่นั้นมา

หลังจากได้สุโขทัยเป็นเมืองขึ้นแล้ว พระบรมราชาธิราช (พะงั่ว) ก็ยกพลไปตีเมืองลำปาง “ศักราช ๗๔๒ พ.ศ. ๑๙๒๓ ปีวอก โทศก เสด็จไปเอาเมืองเชียงใหม่ และเข้าปล้นเมืองลำปางไม่ได้ จึงแต่งหนังสือเข้าไป หมื่นนครให้เจ้าเมืองนครลำปางออกมาถวายบังคม แล้วทัพหลวงเสด็จกลับพระนคร…”

สมเด็จพระบรมราชาธิราช (ขุนหลวงพะงั่ว) ปกครองบ้านเมืองเป็นเวลา ๑๘ ปี ก็สิ้นพระชนม์ลง กล่าวกันว่าในรัชสมัยของพระองค์นั้นบ้านเมืองเจริญรุ่งเรืองมาก หลังชนะสงครามได้เมืองสุโขทัยมาเป็นเมืองขึ้น กรุงศรีอยุธยานั้นจึงมีอาณาเขตกว้างใหญ่เจริญรุ่งเรืองถึงขีดสุด

เมื่อสมเด็จพระบรมราชาธิราช (พะงั่ว) เสด็จสวรรคตแล้ว พระเจ้าทองลัน  ซึ่งเป็นพระโอรสของขุนหลวงพะงั่ว สืบราชสมบัติต่อจากพระบิดา ทรงมีพระชนมายุ ๑๗ พรรษา ทรงยังไม่พร้อมสำหรับกิจการงานบ้านเมือง เมื่อเสด็จขึ้นครองราชย์ ๗ วัน ก็ถูกพระราเมศวรยกไพร่พลมายังพระนคร บุกเข้าวังเพื่อทวงชิงบัลลังก์ที่ถูกพระปิตุลาถอดออกจากราชบัลลังก์เมื่อหลายปีก่อน ครั้งนั้นพระราเมศวรได้ให้ทหารเข้าจับกุมตัวพระเจ้าทองลันมาปลงพระชนม์ และสถาปนาพระองค์ขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์ครองกรุงศรีอยุธยาอีกครั้ง…

อ้างอิงจากหนังสือ เล่าเรื่องกรุงศรีฯ

จุดประสงค์เผยแพร่เพื่อศึกษาอนุรักษ์เชิงประวัติศาสตร์

โฆษณา

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close