เครื่องรางที่ “ขุนช้าง” อาราธนาเพื่อออกพจญกับ “ขุนแผน”

การนิยมบูชาเครื่องรางของขลังนั้น มีมาตั้งแต่ยุคสมัยใดไม่ปรากฏ ที่มีก็เห็นปรากฏในยุคสมัยกรุงศรีอยุธยา เนื่องจากได้มีการบันทึกการปรากฏเครื่องรางของขลังในพงศาวดารขององค์กษัตริย์ไทย และพบว่ามีเครื่องรางของขลังปรากฏอยู่ในวรรณคดีไทยต่างๆ มากมายอีกด้วย ดังเช่น เรื่องขุนช้างขุนแผน

วรรณคดีไทยเรื่องขุนช้างขุนแผนนี้ มีอยู่ตอนหนึ่งที่ขุนแผนชิงตัวนางวันทอง ที่ได้มีการกล่าวถึงเครื่องรางของขลังที่ขุนช้างได้อาราธนานำติดตัว หลังจากที่ถูกขุนแผนบุกขึ้นเรือนแล้วร่ายมนต์สะกดให้คนในบ้านหลับ แล้วสะเดาะกลอนประตูเข้ามาเพื่อชิงตัวนางวันทองหนีไป

ภายหลังจากที่ขุนแผนได้พาวันทองหนีไปจากเรือนได้ไม่นานมนต์สะกดก็คลายลงขุนช้างจึงได้สติกลับคืนมา จึงได้สั่งเรียกพวกบ่าวไพร่ทั้งหลายมารวมกันเพื่อออกค้นหาเเม่วันทองและได้พบว่าม่านกั้นฝีมือการปักของวันทองนั้นมีรอยถูกมีดฟันจึงได้รู้ทันทีว่าขุนแผนนั้นเข้ามาชิงตัวนางวันทองไปจากตนเสียแล้ว

ภายหลังจึงได้นำความเรื่องขุนแผนบุกขึ้นเรือนของตนแล้วชิงตัวนางวันทองผู้เมียของตนแล้วพาหลบหนีไปขึ้นกราบทูลฟ้องแก่ สมเด็จพระพันวษา เพื่อหวังจะเอาความกับขุนแผน แต่กลับถูกสมเด็จพระพันวษาท่านตำหนิว่า

นางวันทองนอนอยู่กับเอ็งแต่มันกลับหนีไปกับอ้ายขุนแผนเเสดงว่านางวันทองมันมีใจที่จะไปกับขุนแผนเองมึงจะเสียดายผู้หญิงอย่างนี้ไปทำไมเล่า

เมื่อฟ้องเรื่องลักพาตัวไม่เป็นผลขุนช้างจึงได้เกิดโทสะคิดอุบายเอาผิดโดยได้โกหกสมเด็จพระพันวษาไปว่า

ผู้หญิงประเภทนี้ตนไม่เคยคิดจะเสียดายแต่ที่เสียดายนั้นเป็นข้าวของเงินทองภายในเรือนต่างหากที่ถูกขุนแผนชิงไปขุนช้างจึงได้ขอไพร่พลพร้อมอาวุธจากสมเด็จพระพันวษาเพื่อเร่งติดตามตัวขุนแผนมาลงโทษตามอาญาแผ่นดินเมื่อได้ไพร่พลพร้อมอาวุธเเล้วขุนช้างจึงได้ไปกราบมารดาของตนและขอพรจากนางแล้วได้จึงได้เข้าห้องแต่งตัวจัดองค์ทรงเครื่องนุ่งโจงกระเบนใส่เข็มขัดรัดอกอาราธนาเครื่องรางของขลังที่ประกอบด้วยเครื่องรางหลากหลายชนิดมาสวมเข้ากับตัวเครื่องรางของขุนช้างมีอยู่หลายชนิด

โดยบทกลอนที่ได้นำมาอ้างอิงการกล่าวถึงเครื่องรางของขลังประจำตัวขุนช้างนั้นนำมาจากโครงกลอนตอน ขุนช้างเตรียมพลดังนี้

“จัดแจงแต่งตัวนุ่งยก เข็มขัดรัดอกแล้วโจงหาง

ผูกตัวเข้าเป็นพรวนล้วนเครื่องราง พระปรอทขอดหว่างมงคลวง

ลูกไข่ดันทองแดงกำแพงเพชร ไข่เป็ดเป็นหินขมิ้นผง

ตระกุดโทนของท่านอาจารย์คง แล้วอมองค์พระคะวัมล้ำจังงัง

ลงยันต์ราชะปะท้ายทอย ยังหยอมแหยมหยอกหยอยเหมือนหอยสังข์

จับถือของ้าวก้าวเก้กังขึ้นนั่งคอช้างพลายกางพลัน”

จากที่ สิงโตหิน ได้ถอดเอาจากโครงกลอนในตอนที่ขุนช้างเตรียมพลพร้อมอาวุธติดตามขุนเเผนเพื่อนำวันทองกลับคืนนั้นได้ระบุเครื่องรางที่ขุนช้างใช้ติดตัวมีดังนี้

1.พระปรอท 2.มงคลวง(ด้ายถักมีลักษณะคล้ายมงคลสวมหัวของนักมวยซึ่งเป็นเครื่องรางชั้นสูงสำหรับใช้สวมหัวก่อนออกศึก) 3.ลูกไข่ดันทองแดงกำแพงเพชร (คดไข่กลายเป็นทองได้มาจากกระโปกของสัตว์ที่มีเกิดมามีคดชนิดนี้ติดตัว) 4.คดไข่ทองแดงของสัตว์ (ไข่ของสัตว์ที่มีลักษณะกลายเป็นหินไข่ในที่นี้คือไข่ประเภทไข่เป็ด ไข่ไก่ ไข่งู) 5.พระผงขมิ้น 6.ตระกรุดโทนของอาจารย์คง (อาจารย์คงท่านเป็นอาจารย์ที่ได้ประสิทธิ์วิชาให้แก่ขุนแผน) 7.พระควัมหรือที่นิยมเรียกกันว่าพระปิดตา ซึ่งขุนช้างใช้อมให้เกิดเป็นพุทธคุณ ณ จังงัง

ที่มาจาก นักเลง โบราณ ตำนานหนังเหนียว